Açıklama
Toyota’nın endüstri lideri ve en çok satan dizel forklift serilerinde (Örn: Toyota 5FD, 6FD, 7FD ve 8FD serisi 2.0, 2.5, 3.0 tonluk modellerde) kullanılan efsanevi Toyota 1DZ ve 1DZ-II motorlarına ait, krank milinin arkasındaki volan göbeğine preslenen 108 dişli orijinal marş çember dişlisidir.
Toyota 1DZ motorların yüksek Japon mühendislik standartlarına uygun olarak üretilen bu 108 dişli çember, marş motorunun (marş dinamosunun) önündeki pinyon dişlisi (Genellikle 11 diş veya 13 diş olan orijinal Toyota / Denso tipi marş motorları) ile kusursuz bir sentez içinde çalışır. Kontak çevrildiğinde marş pinyonu ileri fırlayarak bu 108 dişli çembere kenetlenir ve yüksek kompresyonlu bu motorun ilk ateşleme hareketini krank miline kayıpsuz aktarır.
Öne Çıkan Özellikler
-
Üstün Japon Alaşım ve İndüksiyon Teknolojisi: 1DZ motorların her marş anında maruz kaldığı yüksek sıkıştırma (kompresyon) direncine ve ani mekanik darbelere dayanabilmesi için indüksiyon yöntemiyle yüzeyi özel olarak sertleştirilmiş dövme karbon çeliğinden imal edilmiştir. Dişlerde kırılma, çatlama veya erken ufalanma yapmaz.
-
Tam 108 Diş ve Kusursuz Hatve: Toyota endüstriyel standartlarına uygun olarak işlenen diş geometrisi, marş pinyonunun çembere sıfıra yakın boşluk toleransı ile oturmasını sağlar. Yoğun dur-kalk yapılan depo çalışmalarında bile marş anında boşa dönme, kaçırma veya diş sıyırma sorunlarını tamamen engeller.
-
Sıkı Geçme (Isı Pres) Toleransı: Volan kasnağının etrafına sıcak çakma yöntemiyle monte edildiğinde, motorun ani devir yüklenmelerinde veya yüksek tork dalgalanmalarında volanın üzerinden kaymasını ya da boşa dönmesini önleyen milimetrik iç çap toleransına sahiptir.
Arıza Belirtileri (Volan Dişlisinin Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?)
-
Marş Basarken “Gayırtı” ve Yoğun Metal Sürtme Sesi: Marş anahtarı çevrildiğinde marş motorunun döndüğü duyulur ancak motoru çevirmek yerine arkadan çok şiddetli, kulak tırmalayan bir metal kazınma sesi gelir. Bu durum, volan çemberinin belirli bir bölgesindeki dişlerin tamamen ezildiğini, düzleştiğini veya döküldüğünü gösterir.
-
Kör Nokta Oluşması (Forkliftin Bazen Marş Alıp Bazen Almaması): Eğer dişlinin sadece belirli bir noktasında 3-5 diş kırılmışsa, motor stop ettiğinde şans eseri o kırık bölge marş pinyonunun tam karşısına denk gelirse forklift marş basmaz (kaçırır). Ancak motor krank kasnağından veya fan kanadından hafifçe el ile çevrilip sağlam diş denk getirilirse makine anında marş alır.
-
Marş Pinyonunu Sürekli Aşındırması / Kırması: Yeni takılan bir marş dinamosu kısa süre içinde tekrar diş kırıyor veya pinyon dişlisini yalama yapıyorsa, sorun volan dişlisinin diş yapısının bozulmuş (sivrilmiş, keskinleşmiş veya çapaklanmış) olmasından kaynaklıdır.
Teknik Detay Tablosu
| Özellik | Detay |
| Uyumlu Motor Markası | Toyota (Japonya) |
| Uyumlu Motor Modelleri | 1DZ / 1DZ-II (Dizel Endüstriyel Seriler) |
| Uyumlu Forklift Serileri | Toyota 5FD20-30, 6FD20-30, 7FD20-30, 8FD20-30 vb. |
| Diş Sayısı | 108 Diş |
| Malzeme Yapısı | Yüzeyi Endüstriyel İndüksiyonla Sertleştirilmiş Ağır Hizmet Dövme Çelik |
| Montaj Yöntemi | Isıtılarak Volan Göbeğine Sıkı Geçme (Sıcak Pres) |
| İşlevi | Marş Dinamosunun Dönme Hareketini Krank Miline Aktarma |
Kritik Montaj Önerisi (Sıcak Geçme / Büzülme Yöntemi)
Toyota endüstriyel motorlarında volan çember dişlisinin montajı profesyonel rektefiyeciler veya motor ustaları tarafından yapılmalıdır. Yanlış montaj parçanın anında çatlamasına veya volandan kurtulmasına yol açar:
-
Söküm: Eski aşınmış dişli çemberi volandan ayırmak için pürmüzle lokal olarak ısıtılır veya balyoz/keski yardımıyla dengeli şekilde vurularak düşürülür.
-
Isıtarak Takma (Büzülme Geçme): Yeni 108 dişli volan çemberi doğrudan soğuk halde volanın üzerine çakılmaya çalışılmamalıdır. Çelik soğukken esnemeyeceği için zorlama esnasında dişli anında çatlayabilir. Doğru yöntem; yeni dişli çemberinin pürmüz veya ocak yardımıyla yaklaşık 180°C – 250°C civarına kadar eşit şekilde ısıtılmasıdır. Isınan çelik genleşir ve iç çapı milimetrik olarak genişler. Genleşen dişli, volan göbeğinin üzerine eldivenle çok rahat bir şekilde oturtulur. Parça soğudukça büzüşür ve volanı adeta tonlarca pres gücüyle sıkıca kavrar.
-
Pah Yönü Kontrolü: Dişlerin marş pinyonunu rahat karşılaması ve giriş anında kırılmaması için dişlerin tek tarafında hafif pah (eğim) bulunur. Bu odaklamalı (giriş pahı) kısmın marş motorunun geleceği yöne (ön tarafa) baktığından emin olunmalıdır.
