Açıklama
Sektörde efsanevi “Bulgar” forkliftleri olarak bilinen Balkancar (Özellikle DV 1784, DV 1786, DV 1788, DV 1792 ve üç silindirli DV 1661 serileri) modellerinde kullanılan, İngiliz Perkins lisanslı Vamo D3900 (4 Silindirli) ve Vamo D2500 (3 Silindirli) dizel motorlarına ait, volan kasnağının etrafına preslenen 123 dişli orijinal marş çember dişlisidir.
Balkancar forkliftlerin kara düzen ve yüksek torklu motor yapısına uygun olarak üretilen bu 123 dişli çember, marş motorunun (marş dinamosunun) önündeki pinyon dişlisi (Genellikle 11 diş olan eski tip Iskra veya Magneton tipi marş motorları) ile tam bir uyum içinde çalışır. Kontak çevrildiğinde marş pinyonu ileri fırlayarak bu 123 dişli çembere kenetlenir ve yüksek kompresyonlu dizel motorun ilk çalıştırma hareketini krank miline doğrudan aktarır.
Öne Çıkan Özellikler
-
Ağır Sanayi Tipi Sertleştirilmiş Çelik: Balkancar motorların çok yüksek olan marş ve kompresyon direncine (ilk kalkış yüküne) dayanabilmesi için indüksiyon yöntemiyle yüzeyi özel olarak sertleştirilmiş dövme karbon çeliğinden imal edilmiştir. Dişlerde kırılma, ufalanma veya ezilme yapmaz.
-
Tam 123 Diş ve Kusursuz Hatve: Perkins döküm ve diş standartlarına uygun olarak işlenen diş geometrisi, marş pinyonunun çembere tam oturmasını sağlar. Eski nesil makinelerde sıkça görülen marş kaçırma veya marş dişlisini sıyırma sorunlarının önüne geçer.
-
Sıkı Geçme (Isı Pres) Toleransı: Volan kasnağının etrafına sıcak çakma yöntemiyle monte edildiğinde, motorun ani yüklenmelerinde veya yüksek devirlerdeki sarsıntılarda volanın üzerinden kaymasını ya da boşa dönmesini önleyen milimetrik iç çap toleransına sahiptir.
Arıza Belirtileri (Volan Dişlisinin Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?)
-
Marş Basarken Şiddetli “Gayırtı” ve Metal Kazınma Sesi: Marş anahtarı çevrildiğinde marş motoru boşa döner veya motoru çevirmeye çalışırken arkadan çok sert, kulak tırmalayan bir metal sürtme sesi gelir. Bu durum, volan çemberinin belirli bir bölgesindeki dişlerin tamamen düzleştiğini veya döküldüğünü gösterir.
-
Kör Nokta (Lokal Aşınma) Sebebiyle Bazen Marş Alıp Bazen Almaması: Eğer dişlinin sadece belirli bir noktasında 3-5 diş kırılmışsa, motor stop ettiğinde şans eseri o kırık bölge marş pinyonunun tam karşısına denk gelirse forklift marş basmaz. Ancak motor fan kanadından veya krank kasnağından hafifçe el ile çevrilip sağlam diş denk getirilirse makine anında marş alır.
-
Marş Pinyonunu Sürekli Kırması veya Aşındırması: Yeni takılan bir marş dinamosu kısa süre içinde tekrar diş kırıyor veya pinyon dişlisini yalama yapıyorsa, sorun volan dişlisinin diş yapısının bozulmuş (keskinleşmiş, sivrilmiş veya çapaklanmış) olmasından kaynaklıdır.
Teknik Detay Tablosu
| Özellik | Detay |
| Uyumlu Motor Markası | Vamo / Perkins (Bulgaristan / İngiltere) |
| Uyumlu Motor Modelleri | D3900 (4 Silindir) / D2500 (3 Silindir) |
| Uyumlu Forklift Modelleri | Balkancar DV 1784, DV 1788, DV 1792, DV 1661 vb. |
| Diş Sayısı | 123 Diş |
| Malzeme Yapısı | Yüzeyi Endüstriyel İndüksiyonla Sertleştirilmiş Ağır Hizmet Dövme Çelik |
| Montaj Yöntemi | Isıtılarak Volan Göbeğine Sıkı Geçme (Sıcak Pres) |
| İşlevi | Marş Dinamosunun Dönme Hareketini Krank Miline İletme |
Kritik Montaj Önerisi (Sıcak Geçme / Büzülme Yöntemi)
Balkancar motorlarında volan çember dişlisinin montajı profesyonel rektefiyeciler veya motor ustaları tarafından yapılmalıdır. Hatalı montaj parçanın anında çatlamasına yol açar:
-
Söküm: Eski aşınmış dişli çemberi volandan ayırmak için pürmüzle lokal olarak ısıtılır veya balyoz/keski yardımıyla dengeli şekilde vurularak düşürülür.
-
Isıtarak Takma (Büzülme Geçme): Yeni 123 dişli volan çemberi doğrudan soğuk halde volanın üzerine çakılmaya çalışılmamalıdır. Çelik soğukken esnemeyeceği için zorlama esnasında dişli anında çatlayabilir. Doğru yöntem; yeni dişli çemberinin pürmüz veya ocak yardımıyla yaklaşık 180°C – 250°C civarına kadar eşit şekilde ısıtılmasıdır. Isınan çelik genleşir ve iç çapı milimetrik olarak genişler. Genleşen dişli, volan göbeğinin üzerine eldivenle çok rahat bir şekilde oturtulur. Parça soğudukça büzüşür ve volanı adeta tonlarca pres gücüyle sıkıca kavrar.
-
Pah Yönü Kontrolü: Dişlerin marş pinyonunu rahat karşılaması için tek tarafında hafif pah (eğim) bulunur. Bu odaklamalı (giriş pahı) kısmın marş motorunun geleceği yöne (ön tarafa) baktığından emin olunmalıdır.
