Açıklama
Dünyanın en prestijli endüstriyel motor üreticilerinden olan İngiliz Perkins’in 400 Serisi kompakt motorlarında (Özellikle 3 silindirli 403C, 403D, 403F ve 4 silindirli 404C, 404D, 404F modellerinde) krank milinin arkasındaki volan göbeğine preslenen 109 dişli orijinal marş çember dişlisidir.
Perkins 400 serisi kompakt endüstriyel motor grubu (Aynı zamanda Japon Shibaura üretimi motor mimarisine dayanır); mini ekskavatörlerde (Örn: CAT, JCB, Terex, Bobcat, Hitachi), küçük tonajlı kompakt forkliftlerde ve özellikle dünyaca ünlü jeneratör markalarında (Örn: Aksa, FG Wilson vb.) çok yaygın kullanılır. Bu 109 dişli çember, marş motorunun önündeki pinyon dişlisi ile kusursuz bir sentez içinde çalışarak motora ilk can hareketini veren parçadır.
Öne Çıkan Özellikler
-
Üstün İngiliz/Japon Metalurji Standartları: Perkins 400 serisinin kompakt ama yüksek kompresyonlu yapısı gereği, her marş anında maruz kaldığı ani darbe ve bükülme stresine dayanabilmesi için indüksiyon yöntemiyle yüzeyi özel olarak sertleştirilmiş dövme çelik alaşımdan imal edilmiştir. Dişlerde kırılma, çatlama veya erken ufalanma yapmaz.
-
Tam 109 Diş ve Kusursuz Hatve Uyumu: Orijinal Perkins marş motorları (Genellikle 9 diş veya 11 diş olan Denso / Bosch tipi marş dinamoları) ile sıfıra yakın boşluk toleransı ile eşleşir. Marş anında boşa dönme, kaçırma veya diş atlama gibi sorunları tamamen engeller.
-
Isı Pres (Sıkı Geçme) Toleransı: Volan göbeğine sıcak çakma yöntemiyle monte edildiğinde, motorun ani yüklenmelerinde veya yüksek tork dalgalanmalarında volanın üzerinden kaymasını ya da boşa dönmesini önleyen mükemmel bir iç çap toleransına sahiptir.
Arıza Belirtileri (Volan Dişlisinin Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?)
-
Marş Basarken Şiddetli “Gayırtı” ve Metal Kazınma Sesi: Kontak çevrildiğinde marş motorunun döndüğü duyulur ancak motoru çevirmek yerine arkadan çok şiddetli, kulak tırmalayan bir metal sürtme sesi gelir. Bu durum, volan çemberinin belirli bir bölgesindeki dişlerin tamamen ezildiğini, düzleştiğini veya döküldüğünü gösterir.
-
Kör Nokta Oluşması (Makinenin Bazen Marş Alıp Bazen Almaması): Eğer dişlinin sadece belirli bir noktasında 3-5 diş kırılmışsa, motor stop ettiğinde şans eseri o kırık bölge marş pinyonunun tam karşısına denk gelirse makine marş basmaz (kaçırır). Ancak motor krank kasnağından veya fan kanadından hafifçe el ile çevrilip sağlam diş denk getirilirse makine anında marş alır.
-
Marş Pinyonunu Sürekli Aşındırması / Kırması: Yeni takılan bir marş dinamosu kısa süre içinde tekrar diş kırıyor veya pinyon dişlisini yalama yapıyorsa, sorun volan dişlisinin diş yapısının bozulmuş (sivrilmiş, keskinleşmiş veya çapaklanmış) olmasından kaynaklıdır.
Teknik Detay Tablosu
| Özellik | Detay |
| Uyumlu Motor Markası | Perkins (İngiltere) / Shibaura (Japonya) |
| Uyumlu Motor Ailesi | Perkins 400 Serisi (403C-15, 403D-15, 404C-22, 404D-22 vb.) |
| Kullanım Alanları | Jeneratörler, Mini Ekskavatörler, Kompakt Forkliftler |
| Diş Sayısı | 109 Diş |
| Malzeme Yapısı | Yüzeyi Endüstriyel İndüksiyonla Sertleştirilmiş Ağır Hizmet Dövme Çelik |
| Montaj Yöntemi | Isıtılarak Volan Göbeğine Sıkı Geçme (Sıcak Pres) |
Kritik Montaj Önerisi (Sıcak Geçme / Büzülme Yöntemi)
Perkins endüstriyel motorlarında volan çember dişlisinin montajı profesyonel rektefiyeciler veya motor ustaları tarafından yapılmalıdır. Yanlış montaj parçanın anında çatlamasına veya volandan kurtulmasına yol açar:
-
Söküm: Eski aşınmış dişli çemberi volandan ayırmak için pürmüzle lokal olarak ısıtılır veya balyoz/keski yardımıyla dengeli şekilde vurularak düşürülür.
-
Isıtarak Takma (Büzülme Geçme): Yeni 109 dişli volan çemberi doğrudan soğuk halde volanın üzerine çakılmaya çalışılmamalıdır. Çelik soğukken esnemeyeceği için zorlama esnasında dişli anında çatlayabilir. Doğru yöntem; yeni dişli çemberinin pürmüz veya ocak yardımıyla yaklaşık 180°C – 250°C civarına kadar eşit şekilde ısıtılmasıdır. Isınan çelik genleşir ve iç çapı milimetrik olarak genişler. Genleşen dişli, volan göbeğinin üzerine eldivenle çok rahat bir şekilde oturtulur. Parça soğudukça büzüşür ve volanı adeta tonlarca pres gücüyle sıkıca kavrar.
-
Pah Yönü Kontrolü: Dişlerin marş pinyonunu rahat karşılaması ve giriş anında kırılmaması için dişlerin tek tarafında hafif pah (eğim) bulunur. Bu odaklamalı (giriş pahı) kısmın marş motorunun geleceği yöne (ön tarafa) baktığından emin olunmalıdır.
