Açıklama
Çin menşeli forkliftlerde ve kompakt iş makinelerinde (Örn: Heli, Hangcha, Baoli, CHL, Lonking, Liugong, Jac vb.) en yaygın kullanılan motor markası olan Xinchai’nin (Özellikle 490B, A490BPG, C490BPG, 495, 498 serisi motorlarında) krank milinin arkasında yer alan volan kasnağının etrafına preslenen 120 dişli orijinal marş çember dişlisidir.
Volan dişlisi, marş motorunun (marş dinamosunun) önündeki pinyon dişlisinin kavrayarak motora ilk hareketi (ilk çalıştırma torkunu) verdiği yerdir. Marş anahtarı çevrildiğinde marş pinyonu ileri fırlayarak bu 120 dişli çembere kenetlenir ve motorun çalışması için krank milini döndürür.
Öne Çıkan Özellikler
-
Tam 120 Diş Sayısı ve Adım Uyumu: Xinchai motorun jenerasyonuna göre marş pinyon dişlisi ile (Genellikle 11 diş veya 9 diş marş motorlarıyla) kusursuz bir şekilde sentezlenecek hatveye (diş aralığı ve yüksekliğine) sahiptir. Eğri basma veya diş atlama yapmaz.
-
Isıl İşlem Görmüş Karbon Çeliği: Marş anında iki metal dişlinin birbirine çok sert bir şekilde çarpması ve sürtünmesi sebebiyle, dişlerin kırılmasını veya ezilmesini önlemek amacıyla indüksiyonla sertleştirilmiş (ısıl işlem görmüş) yüksek mukavemetli çelik alaşımdan imal edilmiştir.
-
İç Çap Pres Toleransı: Volan göbeğine ısıtılarak çaktırıldığında (büzülme geçme yöntemi), motorun yüksek devirlerinde veya ani duruşlarında volanın üzerinden kaymasını ya da boşa dönmesini engelleyen milimetrik iç çap toleransına sahiptir.
Arıza Belirtileri (Volan Dişlisinin Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?)
-
Marş Basarken “Sıyırma” ve Yoğun Metalik Ses (Gayırtı): Kontak çevrildiğinde marş motoru döner ancak motoru çevirmek yerine arkadan çok şiddetli bir metal sürtme/sıyırma sesi gelir. Bu durum, volan dişlisinin belirli bir bölgesindeki dişlerin tamamen ezildiğini veya döküldüğünü gösterir.
-
Forkliftin Bazen Marş Alıp Bazen Almaması: Eğer volan dişlisinin sadece 3-5 dişi kırılmışsa, motor stop ettiğinde şans eseri o kırık dişlerin olduğu bölge marş motorunun karşısına denk gelirse forklift marş basmaz (kaçırır). Ancak motor el yardımıyla veya fan kanadından hafifçe çevrilip sağlam diş denk getirilirse marş basar. Bu, dişlinin lokal olarak hasar gördüğünün net kanıtıdır.
-
Marş Motorunu (Pinyonunu) Sürekli Bozması: Yeni takılan bir marş dinamosu birkaç hafta içinde tekrar diş kırıyor veya pinyonu yalama oluyorsa, sorun kesinlikle volan dişlisinin diş yapısının bozulmuş (sivrilmiş veya çapaklanmış) olmasından kaynaklıdır.
Teknik Detay Tablosu
| Özellik | Detay |
| Uyumlu Motor Markası | Xinchai (Çin) |
| Uyumlu Motor Modelleri | 490B, A490BPG, C490BPG, 495, 498 BPG Serileri |
| Diş Sayısı | 120 Diş |
| Malzeme Yapısı | Isıl İşlemle Yüzeyi Sertleştirilmiş Dövme Çelik |
| Montaj Yöntemi | Isıtılarak Volan Göbeğine Sıkı Geçme (Pres) |
| İşlevi | Marş Motorundan Aldığı Dönme Hareketini Krank Miline İletme |
Kritik Montaj Önerisi (Nasıl Değiştirilir?)
Volan çember dişlisinin montajı profesyonel rektefiyeciler veya motor ustaları tarafından yapılmalıdır. Hatalı montaj parçanın anında kırılmasına yol açar:
-
Söküm: Eski aşınmış dişli çemberi volandan ayırmak için genellikle bir noktadan pürmüzle ısıtılır veya balyoz/keski yardımıyla dikkatlice vurularak düşürülür.
-
Isıtarak Takma (Büzülme Geçme): Yeni 120 dişli volan çemberi doğrudan soğuk halde volanın üzerine çakılmaya çalışılmamalıdır. Çelik soğukken esnemeyeceği için zorlama esnasında dişli çatlar veya kırılır. Doğru yöntem; yeni dişli çemberinin pürmüz veya ocak yardımıyla yaklaşık 200°C – 250°C civarına kadar eşit şekilde ısıtılmasıdır. Isınan çelik genleşir ve genişler. Genleşen dişli, volan göbeğinin üzerine eldivenle çok rahat bir şekilde oturtulur. Parça soğudukça büzüşür ve volanı adeta bir tonluk pres gibi sıkıca kavrar.
-
Yön Kontrolü: Dişlinin marş pinyonunu rahat karşılaması için tek tarafında hafif pah (eğim) bulunur. Bu pahlı (odaklamalı) kısmın marş motorunun geleceği yöne (ön tarafa) baktığından emin olunmalıdır.
